Skip to content

Witaj w Świecie Jutra!

  • Technologie jutra
  • Sprzęt jutra
  • Aplikacje jutra
  • Programowanie
  • Księga Drogi
  • Renowacja
  • Różności
  • Archiwum
  • Autor
  • Home
  • Wszystko
  • Czym jest CQRS (i architektura heksagonalna)?
  • Programowanie
  • Wszystko

Czym jest CQRS (i architektura heksagonalna)?

Jakub Raczkowski 19 kwietnia 2024

Wiemy już jak zbudować projekt (Maven), połączyć go z bazą danych (SQL), wersjonować (Git), testować (JUnit) i udostępnić API (REST). W dzisiejszym odcinku „Czym jest…?” przyszła pora aby zająć się architekturą oprogramowania.

Uwaga! W tej serii zajmuję się opisowym przedstawieniem tematu, a celem jest zapoznanie z zagadnieniem w sposób luźny i zrozumiały dla nowicjusza. W związku z tym wiele elementów siłą rzeczy musi zostać pominiętych. Tych z was, którzy chcieliby się dowiedzieć więcej, zapraszam do źródeł na końcu artykułu.

Powoli, acz nieubłaganie zaczynamy się zbliżać do tematów, które przytłaczają swoim rozmachem nawet doświadczonych programistów. Taki Git dla przykładu – owszem potrafi być skomplikowany kiedy branche mnożą się jak króliki, a więcej czasu niż na commitowaniu tracimy na rozwiązywaniu konfliktów, ale…

No właśnie. Gita w sumie łatwo zrozumieć: do czego służy, jak działa, jak z niego korzystać. Można wszystko sprawdzić samemu zwyczajnie odpalając IDE i bawiąc się przyciskami na górnej belce.

Kto wie jak samemu szybko przetestować budowanie aplikacji składającej się z tysięcy klas – tak, że u spółki klienta po roku zmieni się zarząd i połowę funkcjonalności trzeba będzie wyciąć albo zastąpić, część początkowego zespołu będzie już zajęta innymi projektami, a główny architekt właśnie zwolnił się ze względu na wypalenie zawodowe i na szybko trzeba go zastąpić świeżakiem ledwo po rekrutacji?

Żeby nie było – samemu też uważam, że w tym miejscu rzucam się na głęboką wodę i pewnie lepiej bym zrobił udając, że problem nie istnieje. Ale, że do odważnych świat należy, więc lecimy z tematem!*

(*)Tak tłuste zagadnienie jak software architecture nie wejdzie bez srogiej popity, dlatego nie bierz mi tego za złe, że będę lał wodę jak brygada strażacka w poniedziałek wielkanocny. Jeśli jednak interesuje cię „samo mięcho” to możesz śmiało zjechać w dół, aż zobaczysz duży napis „CQRS”.

Aby chociaż początek był jako tako zjadliwy to zacznijmy od niewinnego pytania:

W jaki sposób osoba początkująca napisałaby swój pierwszy program?

System.out.println("Hello world!");

Jedna klasa odpalająca public static void main(), w środku samotna linijka kodu i cyk, gotowe! Ćwiczenie wykonane, można nagrodzić się dwoma odcinkami ulubionego serialu.

Dobra, idźmy dalej. Ten sam gość uczy się kodowania już parę miesięcy i obecnie potrafi napisać mały programik składający się z kilku klas, np. działającą w konsoli, na znakach ASCII, grę „Snake„. Ma tam obiekty takie jak sam wąż, jego segmenty, kropki na które poluje, plansza i oczywiście klasę odpowiedzialną ze sterowanie z klawiatury. Więcej niż 10 typów nie będzie.

Najpewniej całość znajdzie się w pakiecie głównym (tzw. root), może zrobi np. osobny dla węża i dla sterownika na wypadek jakby chciał tam kiedyś dołożyć obsługę myszką.

Mija kolejne pół roku i nasz bohater zaczyna się już czuć całkiem pewnie w obsłudze IDE. Poznał kilka podstawowych wzorców projektowych, w tym MVC i już ładnie wszystko pakietuje:

  • logika idzie prosto do Modelu
  • klasy odpowiedzialne za wyświetlanie treści są w Widoku
  • sterowanie oczywiście w Kontrolerze

Ponadto, w każdym z tych pakietów są dodatkowe podpakiety, tak aby podobne elementy były schowane razem, np. stałe (constants) albo typy wyliczeniowe (enums).

Naiwnie myśli, że to jest już szczyt tego co architektura softu ma do zaoferowania.

Ale nie zatrzymujmy się. Kolejnym etapem jest nauka Springa, stworzenie w nim projektu i obnażanie się z nim przed każdym rekruterem jakiego napotka.

Nasz aplikant jest z siebie niezmiernie dumny, wszystko znajduje się na swoim miejscu:

  • REST-owe kontrolery razem w pakiecie 'controllers’
  • serwisy w 'service’, encje w 'model’
  • klasy konfiguracyjne w „roocie”

Tak mu pokazywał to każdy darmowy kurs na YouTube, znaczy się – sprawdzona architektura i pewnie w każdej firmie tak robią.

Historia toczy się dalej. Nie wnikajmy w to jakim cudem, ale jakoś udało się podmiotowi tej przypowieści znaleźć robotę. Został junior developerem! Brawo!

W jaki sposób teraz projektuje swoje moduły?

W sraki! A dokładniej, parafrazując klasyka: „Panie Areczku, projektowanie jest dla zarządu, a dla pana są implementacje i testy.”

Niestety w pierwszej pracy nie jest tak różowo i nasz kolega wpadł w łapy prawdziwego „Januszexu”. Początkowa ekscytacja i zapał błyskawicznie wyparowały kiedy zderzyły się z codziennością. Jego zdaniem nikt się nie przejmuje, dostaje monotonne zadania implementacji kolejnych funkcjonalności, które następnie są przeglądane i wdrażane przez niezwalnianego rockstar seniora w wybranych przez niego miejscach. Dlaczego akurat tam?

Ale spokojnie, to pierwsza robota i wciąż jakieś doświadczenie komercyjne, zatem podmiot liryczny zagryza wargę i robi co mu każą… jednocześnie dużo pracując samodzielnie, po godzinach. A pogłębiająca się z miesiąca na miesiąc niechęć do szefa jest dla niego najlepszą motywacją.


Mija rok.. drugi.. piąty… Bohater dojrzewa. W miejscach gdzie do tej pory go nie było, pojawia się zagadkowe owłosienie. Architektura, która przedtem wydawała się nudna i bez sensu, nagle zaczyna podniecać, ekscytować. Czasami, kiedy jest zupełnie sam, oddaje się prototypowaniu. Ma do tego różne zabawki no code, ale wszystko trzyma w tajemnicy. To wciąż wstydliwy proceder, nie chciałby żeby jego koledzy się o tym dowiedzieli. Żartom nie byłoby końca.

Po żółtodziobie, którego poznaliśmy na początku tej historyjki ostało się już tylko mało wykwintne poczucie humoru. Brzydkie kaczątko transformowało we w pełni upierzonego fullstackowego łabędzia znającego kilka języków oprogramowania i mającego w rękawie sztuczki na każdą okazję.

Z pierwszej roboty są już tylko blaknące wspomnienia, potem była druga i trzecia – ta obecna. Tutaj ma nadzieję zostać na dłużej – polubił swój zespół, szef też jest spoko i świetnie się dogadują. A co najlepsze – bierze aktywny udział w budowie nowych projektów. Planuje, pomaga, rozmawia z klientami. Niedawno został mianowany team leadem – może trochę przedwcześnie, ale i tak da z siebie wszystko, żeby nie zawieść kolegów i potwierdzić swoją wartość.

A co z projektowaniem?

Jako lider odpowiedzialny za to aby dowieźć projekt, a jednocześnie jako pracownik, który nie jest w swojej firmie jedynie „przelotem”, nasz bohater dba przede wszystkim o czytelność i elastyczność kodu. Świetnie pomaga mu w tym architektura heksagonalna w parze z

CQRS

Command Query Responsibility Segregation

Polecenie. Zapytanie. Odpowiedzialność. Rozdzielenie. Czyli wzorzec, który rozdziela instrukcje idące w stronę bazy danych na te, które mają coś tam zmienić („Polecenie”, np. dodać albo usunąć użytkownika) oraz te, których jedynym zadaniem jest zwrócenie jakiejś wartości znajdującej się w bazie („Zapytanie”, np. „znajdź użytkowników o statusie VIP”).

Co nam to daje? Przede wszystkim opytmalizację – teraz możemy mieć dwie bazy danych: szybką do odczytu (bo większość operacji na bazie to właśnie odczyt) oraz wolniejszą do zapisu. Nic nie stoi na przeszkodzie aby to były DBMS-y tego samego typu, albo np. jedno SQL a drugie NoSQL. Ta sztuczka również sprawia, że jeśli np. wyszukiwanie rekordów działa wzorowo, ale zapisywanie wywala czasami błędy to mocno zawęża się nam spektrum poszukiwań buga.

Cały kod zobaczysz TUTAJ

Ale to nie wszystko. Wcześniej padło również pojęcie:

Architektura Heksagonalna

Nazwa wzięła się od grafiki obrazującej jak wygląda to w praktyce – jak łączy poszczególne komponenty/moduły aplikacji ze sobą. Inny popularny przydomek to „architektura portów i adapterów”, co znacznie lepiej tłumaczy działanie tego wzorca.

Trochę przerobiłem obrazek z TEJ STRONY

Kluczem do ogarnięcia działania architektury heksagonalnej jest zrozumienie potrzeb będących powodem jej używania:

  1. Hermetyzacja
  2. Ułatwienie testowania
  3. Odroczenie implementacji

Jak widzimy na powyższym obrazku, warstwa logiki (zwana również warstwą biznesową czyli clue naszej appki) jest odizolowana zarówno od dostawców jak i odbiorców – ergo: NIE ZALEŻY OD NICH. Jak zepsuje się baza danych to nic nie musimy poprawiać w logice, jak REST ma pomieszane metody to problemu szukamy właśnie tam, a nie w samym centrum. Hermetyzacja.

Załóżmy, że chcemy przetestować zapisywanie wyników do bazy danych. Jeśli korzystamy bezpośrednio z niej to będziemy musieli sięgnąć po testy integracyjne, które są trudniejsze do zakodowania i zazwyczaj trwają dłużej. No i jest ryzyko, że coś zepsujemy w samej bazie. Tymczasem w omawianym wypadku tworzymy sobie na szybko tzw.

„inMemoryRepository”

które jest niczym innym jak klasą implementującą interfejs-port i zawierającą zwykłą javową mapkę (np. HashMap albo ConcurrentHashMap). To na tym przeprowadzamy wszystkie testy jednostkowe. Szybko i łatwo.

Cały kod na moim GitHubie

Odroczenie implementacji to fantastyczna sprawa. Wyobraźcie sobie, że dostaliście do napisania jakiś program i macie na to rok czasu. Wybieracie odpowiednią technologię i jedziecie z koksem. Zbliża się deadline, ale program jest w zasadzie gotowy, pozostały tylko testy. Można się wyluzować i poczytać co tam nowego w świecie technologii się wydarzyło przez ostatnie miesiące.

Ku waszemu zaskoczeniu okazało się, że niedawno zadebiutowało nowe rozwiązanie – nie dość, że pasuje do waszego projektu, to jeszcze działa szybciej i jest bardziej stabilne. No, ale cóż – już połączyliście wszystko co się dało z poprzednim stackiem i nie ma sensu tego wszystkiego przepisywać.

W tym miejscu bardzo żałujecie, że nie odroczyliście implementacji. Można było zwyczajnie poustawiać odpowiednio porty-interfejsy, a teraz wystarczyłoby tylko przestawić jedną wajchę aby skorzystać z nowego rozwiązania. Działa to trochę na zasadzie wzorca „Strategia„.

A TUTAJ znajdziecie zestaw commitów pokazujących drogę od zwykłego CRUD-a do prawdziwego DDD.

Mijają kolejne lata. Nasz bohater cały czas zdobywa doświadczenie, projektując, nadzorując, mentorując, testując i – rzecz jasna – programując. Powoli zaczyna go to nużyć. To co wcześniej było nowe i inspirujące, teraz stało się żmudne i powtarzalne. Bierze się za różne programy, w różnych językach, dołącza do różnych zespołów, ale procedury są zawsze takie same.

Po co zmieniać coś co działa?

The end?

Historia podmiotu lirycznego na dzisiaj dobiega końca, ale będzie kontynuowana w kolejnym odcinku. Bez obaw:

Każdy zasługuje na swój happy end.

Początkowo (jak zwykle…) chciałem w jednym wpisie zamieścić zarówno coś o CQRS i architekturze heksagonalnej, jak i o koncepcie DDD: Domain Driven Design, ale sami widzicie do jakich rozmiarów tekst doszedł w tym miejscu. A to przecież nie ma być kompletny poradnik tylko luźna prezentacja tematu dla nowicjuszy – takie było wstępne założenie całego cyklu.

Z tego powodu zrobimy sobie teraz przerwę, a tych z was, których temat architektury oprogramowania zaciekawił – odsyłam do poniższych źródeł skąd samemu czerpałem wiedzę do niniejszego artykułu.

Widzimy się już za kilka dni w tekście pod tytułem „Czym jest Domain Driven Design (DDD)?”.


Źródła:
Architektura portów i adapterów POL
Cykl wpisów poświęconych architekturze oprogramowania ANG
Kurs architektury oprogramowania na Udemy POL (płatne)
Podcast Better Software Design, odcinek o CQRS POL
Podcast Better Software Design, odcinek o architekturze heksagonalnej POL

Tags: programming

Continue Reading

Previous: Czym jest REST (i SOAP)?
Next: Czym jest Domain-Driven Design (DDD)?

Related Stories

Mageege Moon104 – test niskoprofilowego mechanika
  • Sprzęt

Mageege Moon104 – test niskoprofilowego mechanika

11 marca 2025
Przebranżowienie cz.4
  • Programowanie

Przebranżowienie cz.4

27 lutego 2025
Smartfon Jutra
  • Sprzęt

Smartfon Jutra

15 lutego 2025

Ze świata

  • Antyweb
  • Kwantowo
  • Dwóch po dwóch
Ranczo: Zemsta Wiedźm. Jest pierwszy zwiastun kultowego serialu
Błędna aktualizacja Samsunga One UI 9 powoduje problemy z siecią w telefonach Galaxy
Masz Samsunga? Sprawdź te ustawienia. Mogą zdradzać o tobie więcej, niż myślisz
Moje ulubione akcesoria do smartfona, które czynią go po prostu lepszym
Starship wraca na Ziemię i wylądował w ramionach wieży!
Gdyby tak wyglądało każde centrum danych, każdy by je pokochał
Legenda Atlantyku zatopiona. Na dnie czeka na niego nowe zadanie
Konkurent Microsoft Office wyśmiewa giganta i notuje rekord wpłat. "Działamy 365 dni w roku!"
Telefon sam zmienia ci słowa? Tak pozbędziesz się irytującego problemu
Teleskop Hubble’a umiera. Naukowcy chcą mu przedłużyć życie
5 prostych trików w Androidzie. Oczy Ci podziękują
Jak obiecali, taki zrobili. Google zabrał Gemini Pro w pakiecie AI Plus
Zapomnij o Samsungu. Ten smartfon niszczy konkurencję
Recenzja Razer Basilisk V4 Pro. Wygodna mysz dla dużych dłoni do pracy i grania
Garmin rozpoczął wyprzedaż. Mnóstwo zegarków taniej nawet o 890 zł
Zwykłe PS5 dostało drugie życie. Gry będą wyglądać znacznie lepiej
Nowość w Android Auto. Na to czekały miliony kierowców
40 dni czuwania i żadnego TikToka. Nowa Nokia przypomina, jak było kiedyś
Przyciągają stylem, kuszą ceną, zachwycają brzmieniem. Oto słuchawki Bowers & Wilkins Px7 S2e i Px8
Śmiał się z nich cały świat - a teraz oni się śmieją. Tak radzili sobie podczas awarii Microsoftu
45 kilometrów! Wielki mały rekord łazika Perseverance
Toniemy w „⁠edukacyjnych⁠” AI-gniotach
Najgorsza przyszłość to ta, do której przywykniemy
Nazistowska bomba, która utknęła w piwnicy
IceCube – miliard ton lodu, żeby dorwać neutrino
O powstawaniu kamieni drogą doboru naturalnego
Świat upomina się o „właściwe” proporcje
Kosmiczna panorama i superkoronograf – co przyniesie nam Teleskop Nancy Roman?
O czym szepczą między sobą bozony Higgsa?
Wszechświat w trzech aktach – recenzja książki “Astronomia, kosmologia i astronautyka”
Wyglądają i grają jak premium, a kosztują ułamek tej ceny. Recenzja Baseus Inspire XH1
W co grać W PAŹDZIERNIKU? Nowe Star Wars Racer, powrót Gears of War
Team Xbox, team OLED i nowe Avengersy – Odcinek #138
WRZESIEŃ BĘDZIE MOCNY… Premiery gier, na które czekamy – Mamy do pogrania
Całkiem dobry film ten nowy Spider-Man: Brand New Day 🕷️ – No Movie Ci #18
Scyzorykon 2026, Galaxy Fold8 i całkiem nowy Spider-Man – Odcinek #137
Sprawdziliśmy Scyzorykon 2026 od środka!
Co się działo na Fantasy & Magic Con w Warszawie?
Porozmawiajmy o Steam Machine 🎮👀
Przedsprzedaż GTA VI, Stargate i gry, które paliły sprzęty – Odcinek #136

To może cię zainteresować:

Mageege Moon104 – test niskoprofilowego mechanika
  • Sprzęt

Mageege Moon104 – test niskoprofilowego mechanika

11 marca 2025
Przebranżowienie cz.4
  • Programowanie

Przebranżowienie cz.4

27 lutego 2025
Smartfon Jutra
  • Sprzęt

Smartfon Jutra

15 lutego 2025
Czym jest Swagger?
  • Programowanie

Czym jest Swagger?

22 lipca 2024
  • Technologie jutra
  • Sprzęt jutra
  • Aplikacje jutra
  • Programowanie
  • Księga Drogi
  • Renowacja
  • Różności
  • Archiwum
  • Autor
Copyright © All rights reserved. | DarkNews by AF themes.